سوگواری سید و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین(ع) در ناگپور، تجلی عشق به اهل‌بیت(ع) و همزیستی دینی

ماه محرم، ماه حماسه، ایثار و بیداری امت اسلامی است؛ ماهی که با فرارسیدن آن، دل‌های عاشقان اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) در سراسر جهان به یاد بزرگ‌ترین حماسه تاریخ اسلام، یعنی قیام جاودانه حضرت اباعبدالله الحسین(ع)، سرشار از اندوه و معرفت می‌شود. در این میان، شهر ناگپور در ایالت مهاراشترا، یکی از مهم‌ترین مراکز برگزاری آیین‌های حسینی در مرکز هند به شمار می‌رود؛ شهری که هر سال با آغاز محرم، جلوه‌ای باشکوه از عشق و ارادت مردم به خاندان پیامبر اکرم(ص) را به نمایش می‌گذارد.

شیعیان ناگپور، که بخش قابل توجهی از آنان در منطقه تاریخی مومن‌پورا سکونت دارند، دهه نخست محرم را با برگزاری مجالس عزاداری، قرائت قرآن کریم، ذکر مصائب حضرت سیدالشهدا(ع)، مرثیه‌سرایی، نوحه‌خوانی و سخنرانی‌های دینی آغاز می‌کنند. در این مجالس، خطیبان و عالمان دینی با تبیین فلسفه نهضت عاشورا، پیام‌های جاودانه قیام امام حسین(ع) را که همانا احیای دین، اقامه عدالت، امر به معروف، نهی از منکر و مبارزه با ظلم و انحراف است، برای نسل امروز بازگو می‌کنند.

مساجد، حسینیه‌ها و امامباره‌های شهر، به‌ویژه مسجد جامع حیدری و دیگر مراکز مذهبی، در این ایام مملو از عزادارانی است که با چشمانی اشکبار و دل‌هایی سرشار از محبت اهل‌بیت(ع)، در سوگ فرزند رسول خدا(ص) به عزاداری می‌پردازند. نوای مرثیه‌ها و نوحه‌های سنتی اردو، فارسی و عربی، فضای شهر را معطر به نام حسین(ع) کرده و دل‌های مؤمنان را به صحرای کربلا پیوند می‌زند.

اوج این مراسم در روز عاشورای حسینی رقم می‌خورد؛ روزی که هزاران نفر از شیفتگان اهل‌بیت(ع)، در قالب دسته‌های منظم عزاداری، از مسجد حیدری در مومن‌پورا حرکت کرده و با عبور از خیابان‌های اصلی شهر تا امامباره و کربلای ناگپور، یاد و خاطره مظلومیت سیدالشهدا(ع) و یاران باوفایش را گرامی می‌دارند. صدای «لبیک یا حسین»، «یا حسین» و نوحه‌های جان‌سوز در سراسر مسیر طنین‌انداز است و عزاداران با سینه‌زنی و زنجیرزنی سنتی، عشق و وفاداری خود را به امام مظلوم کربلا ابراز می‌کنند.در کنار این مراسم، نماز ظهر عاشورا، قرائت زیارت عاشورا، دعای توسل، مجالس ویژه بانوان و نوجوانان و محافل انس با قرآن نیز در نقاط مختلف شهر برگزار می‌شود. بسیاری از خانواده‌ها نیز با برپایی مجالس خانگی، سنت دیرینه ذکر مصائب اهل‌بیت(ع) را زنده نگاه می‌دارند و فرزندان خود را با فرهنگ عاشورا و آموزه‌های نهضت حسینی آشنا می‌سازند.

شهر کمپتی (کامتی) که از مراکز قدیمی شیعیان منطقه محسوب می‌شود، در این ایام شاهد حضور گسترده عزاداران است. دسته‌های عزاداری، تعزیه، مراسم سنتی و گردهمایی‌های مذهبی در این شهر با شکوه خاصی برگزار می‌شود و هزاران نفر از عاشقان امام حسین(ع) در آن شرکت می‌کنند.

از ویژگی‌های برجسته محرم در ناگپور، پیوند عمیق عزاداری با خدمت به مردم است. ده‌ها سبیل آب در نقاط مختلف شهر برپا می‌شود تا یاد تشنگی حضرت ابوالفضل العباس(ع)، حضرت علی‌اصغر(ع) و دیگر شهدای کربلا زنده بماند. علاوه بر آن، توزیع غذای نذری، خدمات پزشکی رایگان، کمک به نیازمندان و برگزاری گسترده پویش‌های اهدای خون، جلوه‌ای از فرهنگ ایثار و نوع‌دوستی برگرفته از مکتب عاشورا است؛ فرهنگی که می‌آموزد محبت به امام حسین(ع) تنها در سوگواری خلاصه نمی‌شود، بلکه باید در خدمت به بندگان خدا نیز متجلی گردد.

محرم در ناگپور، نمونه‌ای درخشان از همزیستی مسالمت‌آمیز میان پیروان ادیان و مذاهب مختلف نیز به شمار می‌آید. مسلمانان اهل سنت با روزه، عبادت، دعا و صدقه، روزهای تاسوعا و عاشورا را گرامی می‌دارند و جامعه داوودی بهره نیز مراسم ویژه‌ای در بزرگداشت این ایام برگزار می‌کند و بر ارزش‌هایی چون حقیقت، عدالت، وفاداری و فداکاری تأکید می‌ورزد.

در میان جلوه‌های زیبای این همدلی، سنت کم‌نظیر خانواده‌ای هندو در شهر کمپتی جایگاه ویژه‌ای دارد. این خانواده نزدیک به دویست سال است که ساخت تعزیه را برای مراسم محرم ادامه داده و این هنر و ارادت را نسل به نسل حفظ کرده‌اند. استمرار این سنت، بیانگر آن است که پیام عاشورا مرزهای دینی و قومی را درنوردیده و به سرمایه‌ای فرهنگی و انسانی برای جامعه هند تبدیل شده است.

در ایام محرم، نیروهای انتظامی و مسئولان شهری نیز با همکاری هیئت‌های مذهبی، امنیت و نظم مراسم را تأمین می‌کنند تا میلیون‌ها نفر از عزاداران بتوانند با آرامش در آیین‌های سوگواری شرکت کنند. این همکاری، نشان‌دهنده جایگاه اجتماعی و فرهنگی مراسم عاشورا در شهر ناگپور است.

محرم در ناگپور تنها یادآور حادثه‌ای تاریخی نیست؛ بلکه مدرسه‌ای برای تربیت انسان‌های آزاده و عدالت‌خواه است. این مراسم، هر سال پیام جاودانه عاشورا را که همان دفاع از حق، ایستادگی در برابر ظلم، حفظ کرامت انسانی و پاسداری از ارزش‌های الهی است، در دل‌ها زنده می‌کند. عزاداران حسینی با حضور پرشور خود اعلام می‌کنند که نهضت عاشورا، محدود به زمان و مکان نیست، بلکه چراغ هدایت همه آزادگان جهان است؛ همان حقیقتی که امام حسین(ع) با خون پاک خود آن را برای همیشه در تاریخ اسلام جاودانه ساخت.

سلام بر حسین(ع)، سلام بر علی‌بن‌الحسین(ع)، سلام بر فرزندان حسین(ع) و سلام بر یاران باوفای حسین(ع)؛ آنان که با نثار جان خویش، اسلام ناب محمدی(ص) را از گزند تحریف و انحراف حفظ کردند و تا ابد، مشعل هدایت و آزادگی را برای بشریت برافروخته نگاه داشتند.

منابع:

• http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/131977099.cms?utm_source=contentofinterest&utm_medium=text&utm_campaign=cppst
• https://www.reutersconnect.com/item/hindu-family-in-kamptee-near-nagpur-prepares-taziya-for-muharram-continuing-200-year-old-tradition/dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX01UMUFTTkVXUzIwMjYwNjI0MzcyTA
• https://www.nagpurtoday.in/mourning-and-solemnity-mark-muharram-in-nagpur/